مقدمه:
سرب فلزی است خاکستری تیره با علامت اختصاری Pb به دلیل پایین بودن درجه حرارت ذوب ، چکش خواری و شکل پذیری آن از قدیم مورد توجه قرار داشته است در حال حاضر این فلز در صنایع باطری سازی ، مهمات سازی ، الکترونیک ، رنگ سازی و... مورد استفاده قرار میگیرد.
در معدن سرب نخلک ، سرب به دو صورت سولفور سرب یا گالن (PbS)و کربنات سرب یا سروزیت (PbCO3) یافت میشود که پس از استخراج طی فرآیندهای مختلف فرآوری میگردد. در حال حاضر مجتمع معدنی نخلک یکی از واحدهای شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران میباشد.
موقعیت جغرافیایی:
این مجتمع در فاصله 120 کیلومتری شمال شرق نایین و 45 کیلو متری شمال شرق انارک در حاشیه کویر مرکزی ایران و در استان اصفهان واقع شده است. آب و هوای منطقه گرم و خشک است . مرتفع ترین قله آن حدود 1440 متر از سطح دریا ارتفاع دارد . اما عمده عملیات معدنی در تونلهایی با ارتفاع بین 1000 تا 855 متر از سطح دریا (طبقه 200 متری) صورت میگیرد.
تاریخچه:
این معدن یکی از کهن ترین و باستانی ترین معادن فلزی و زیر زمینی ایران میباشد . آثار کارهای قدیمی انجام شده از جمله ابزار سنگی و وسایل ساخته شده از آهن خام که در این ناحیه کشف شده موید این نظریه می باشد . بعلاوه و جود یک کاروانسرای مخروبه قدیمی میتواند مبین راه ارتباطی از جنوب شرق معدن باشد که قدمتی 2000 ساله دارد . در این معدن آثار بهره برداری از سال 1929 میلادی نیز مشاهده شده است . این معدن در سال 1332 به بخش دولتی واگذار گردید. قبل از آن و به کمک یک کوره ابتدایی که سوخت اولیه آن عمدتا هیزم بوده ذوب و تولید شمش سرب در محل مجتمع انجام میشد.
موقعیت زمین شناسی:
از لحاظ زمین شناسی در معدن سرب نخلک سه دسته رسوبات متمایز وجود دارد.
1-رسوبات تریاس که گروه نخلک نام گرفته و شامل یکسری رسوبات دریایی کم عمق با ضخامت حدود 1600 متر میباشد.
2-رسوبات ژوراسیک با یک فاز عدم رسوب گذاری و یا فرسایش کامل توام بوده و بلافاصله پس از تریاس ، رسوبات کرتاسه با ضخامتی حدود 350 متر با یک دگرشیبی زاویه ای کاملا مشخص دیده میشود.
3-رسوبات کرتاسه عمدتا دارای جهت شمال غربی بوده و شیب تندی به سمت شمال دارند. این رسوبات حامل مواد معدنی هستند که دارای شکافها و گسلهای فراوانی میباشند . گسلهای شرقی-غربی دارای گسترش بیشتری بوده و این گسلها حامل ماده معدنی (سرب) میباشند.
روش استخراج:
عملیات استخراج در معدن سرب نخلک با کمک 6 حلقه چاه با عمقهای متفاوت انجام میشود.
مشخصات چاهها عبارتند از چاه شماره 1 با عمق 50 متر ، چاه شماره 2 با عمق 25 متر ، چاه شماره 3 با عمق 165 متر ، چاه شماره 4 معروف به چاه آسانسور با عمق 200 متر، چاه شماره 5 با عمق 240 متر و چاه شماره 6 با عمق 200 متر.
در حال حاضر فعالیت اصلی معدن در حریم چاههای شماره 4 و 5 صورت میگیرد. و مابقی چاهها بعنوان منابع تهویه ای مورد استفاده میباشند. چاه شماره 4 مجهز به آسانسور فقط مخصوص تردد افراد و حمل وسایل میباشدو چاه شماره 5 مجهز به اسکیپ منحصر به حمل ماده معدنی از عمق 240 متری میباشد. استخراج در این معدن عمدتا به صورت پر شونده و یا کند و آکند(cut & feel) میباشد.به این صورت که به ازا هر مقدار استخراج ماده معدنی از کارگاههای استخراج کف کارگاه به همان اندازه توسط مواد باطله یا کانگ پر میشود. جهت استخراج مواد از کارگاههای استخراج ابتدا حفاری به کمک دستگاه چال زنی انجام و سپس توسط مواد ناریه عملیات انفجار انجام میشود.
تهویه در معدن:
بعلت زیر زمینی بودن معدن ، انجام مناسب عملیات تهویه یکی از موارد مهم میباشد لذا تهویه در معدن سرب نخلک تقریبا به صورت طبیعی و با استفاده از اختلاف ارتفاع چاهها صورت میگیرد.
زهکشی در معدن:
یکی از مشکلات اساسی در معدن سرب نخلک مخصوصا در اعماق زمین وجود آب میباشد. برای همین منظور دو مرحله پمپاژ در این معدن صورت میگیرد. در مرحله اول ابتدا از عمق 240 متری به سطح طبقه 200 متری توسط پمپهای کف کش و سپس از طبقه 200 متری توسط پمپهای سانتری فوژ به سطح زمین . درمجموع هر ساعت بالغ بر 210 متر مکعب آب از معدن خارج میشود.
روش فرآوری :
در سال 1336 کارخانه فرآوری سرب نخلک توسط یک شرکت فرانسوی بنام سومیرک نصب و از آن تاریخ تاکنون کنستانتره سرب در این کارخانه تولید میشود. در حال حاضر پرسنل این مجتمع بالغ بر 135 نفر است و سالیانه 20000 تن کانی با عیار سرب 7 تا 8 درصد و عیار متوسط نقره 70 تا 80 گرم بر تن فر آوری میگردد. فرآوری در این کارخانه با استفاده از جیکها و سلولهای فلوتاسیون انجام و در نهایت محصول کنستانتره ای با عیار حدود 60% سرب و 650 گرم در تن نقره تولید میشود.
کارخانه فرآوری معدن نخلک با ظرفیت اسمی 100 تن خاک در 24 ساعت از چهار قسمت تشکیل شده است .
1-خردایش
2-تغلیظ ثقلی
3-آسیاب کردن
4-فلوتاسیون
1-خردایش(سنگ شکنی):
مواد معدنی با عیار مشخص با میانگین عیار 6 تا 7 درصد سرب به کارخانه منتقل میگردد و پس از خردایش در سنگ شکن اولیه (فکی)تا زیر 7 سانتیمتر خرد شده و برای دانه بندی وارد سرندهای لرزان میگردد. موادی که ابعاد زیر 10 میلیمتر دارند وارد سیلوی ذخیره شده و مابقی مواد وارد سنگ شکن مرحله دوم (مخروطی) میشوند تا ابعاد آنها به زیر 10 میلیمتر برسد و در سیلو جمع آوری میگردد.
2-تغلیظ ثقلی (وزن مخصوص):
مواد از سیلوها وارد جیکهای بزرگ میشوند که بعد از تغلیظ و جداسازی اولیه در جیک و پر عیار سازی مواد وارد آسیاب میله ای میگردد. این مواد تا حد 4 میلیمتر خرد شده و سپس جهت جداسازی کنستانتره نهایی از قسمت تغلیظ ثقلی وارد جیکهای کوچک میگردند و در نهایت کنستانتره ای با عیار 52 تا 54 درصد سرب به عنوان محصول تولید و جمع آوری میگردد.
3-آسیاب گلوله ای و سیکلونها:
در این مرحله ابعاد زیر یک میلیمتر وارد پمپ شده و از آنجا به سیکلون هدایت میشوند . مواد با ابعاد 75 تا 100 میکردون توسط نیروی گریز از مرکز جدا و وارد تیکنر شده و ابعاد بالای این مقدار به آسیاب گلوله ای وار میگردند . این سیکل بصورت بسته ادامه دارد تا مواد همگن به ابعاد 75 تا 100 میکرون تبدیل شوند.
4-فلوتاسیون
مواد وارد مخازن تیکنر شده و پس از آبگیری توسط دو دستگاه پمپ وارد مخزن آماده سازی شماره 1 میشود و قبل از ورود به مخزن 2 سولفور سدیم اضافه میگردد. سپس وارد مخزن آماده سازی شماره 2 گردیده که به خروجی این مخزن آماده سازی بوتیل اکسانتات و سیلیکات افزوده میگردد.
مواد وارد سلولهای فلوتاسیون شده و در چهار سلول اول کنستانتره نهایی با عیار 62 تا 65 جدا و به دپوی کنستانتره منتقل میگردد. این مواد پس از خشک شدن به انبار ذخیره کنستانتره جهت فروش منتقل میگردد.
پروژه های زیست محیطی انجام شده:
1-کاهش آلودگی محیط زیست در قسمت خردایش .
2-توسعه فضای سبز
3-احداث سد باطله در مسیر باطله کارخانه و جلوگیری از ورود آن به محیط زیست.
گردآورنده : شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران(www.impasco.com)
تایپ مجدد و ارسال برای انارک نیوز: وحید ایران پور انارکی
باز نشر مطالب تنها در محیط وب و با ذکر نام انارک نیوز بعنوان منبع مجاز است
·anarak
ارسال نموده است در تاریخ 1389/04/08 ·
1 نظر ·
119 دفعه خوانده شده ·
مقدمه:
آیا در این متن ایراد یا غلط املایی مشاهده کرده اید؟
برایمان ارسال کنید. از همین قسمت یا آدرس